Beograd: Smanjena populacija malih vranaca

Beograd, 11. decembar 2015. godine – Ornitolozi Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije i Lige za ornitološku akciju u saradnji sa WWF-om, organizovali su prebrojavanje malih vranaca i potvrdili da uz obalu reke Save u Beogradu, ove godine zimuje 3.800 jedinki, što predstavlja 5.4 odsto evropske, odnosno dva odsto ukupne svetske populacije. Ovogodišnji rezultati značajno se razlikuju od prošlogodišnjih kada je evidentirano 5.000 ptica, ali njihovo prisustvo i dalje pokazuje veliku vrednost i značaj rečnih staništa u užoj gradskoj zoni.

Mali vranci, autor fotografije Maciej Szymanski

„Mali vranac je vrsta ptica koja je strogo zaštićena u Srbiji, kao i u Evropskoj uniji. Pripada grupi vrsta od posebnog značaja za zaštitu što u skladu sa Evropskom direktivom o pticama podrazumeva i proglašenje posebnih područja za njenu zaštitu. Procenjuje se da ukupna evropska populacija broji od 28.000 do 39.000 gnezdećih parova. Kao vrsta vezana za vodena staništa, ugrožena je njihovim uništavanjem i isušivanjem“, izjavio je Goran Sekulić u ime Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije.

Mali vranac, autor fotografije Maciej Szymanski

Mali vranci se preko dana uglavnom hrane na Savi, Dunavu i drugim većim vodenim površinama u okolini, a uveče se sakupljaju u jata i u velikim grupama noće u vrbacima uz Savu tražeći specifične lokacije, odnosno vrbake koji se nalaze neposredno uz vodu. Najvažnije lokacije za noćenje malih vranaca se nalaze u blizini Mosta na Adi.

„U ovom trenutku još uvek ne možemo da kažemo šta je tačan uzrok smanjenog broja malih vranaca u Beogradu. Razlog za smanjenje njihovog broja ove godine može da bude topla jesen i usporeno okupljanje na zimovalištu, a možda se radi i o fluktuiranju brojnosti. Činjenica da dva odsto svetske populacije ove vrste zimuje u našem glavnom gradu je značajna, ali ne ublažava mnogo moju zabrinutost za pad njihove brojnosti i borbu za neophodnost trajne zaštita vrbaka, njihovih spavališta na Savi. Čuvanjem njihovog prirodnog zimovališta, štitimo male vrance od daljeg uznemiravanja i obezbeđujemo opstanak najvećeg urbanog zimovališta ove atraktivne vrste na svetu”, izjavio je Dragan Simić u ime Lige za ornitološku akciju.

Izgradnjom Mosta na Adi uništen je jedan od vrbaka na kojima su noćili mali vranci. Na svu sreću, ptice su ovaj gubitak staništa relativno dobro podnele i nije došlo do drastičnog smanjenja brojnosti. Zbog ugroženosti malog broja preostalih vrbaka koje mali vranci koriste inicirana je njihova zaštita. Zavod za zaštitu prirode Srbije je u saradnji sa Direkcijom za izgradnju Beograda i Ligom za ornitološku akciju izradio studiju kojom je predviđena zaštita pet lokacija na levoj i desnoj obali Save u okolini Ade Ciganlije. Studija je izrađena 2012. godine, ali do danas zaštita nije proglašena.

Let malog vranca iznad Beograda, autor fotografije Maciej Szymanski

„Mali vranci i dalje odolevaju velikim pritiscima i ugrožavanju kojem su izloženi u urbanoj zoni Beograda, ali je njihov opstanak na ovom području u potpunosti zavisan od zaštite preostalih izolovanih vrbaka na obalama Save. Neophodna je hitno proglašenje i uspostavljanje zaštite ovih staništa malog vranca kako bi se očuvala ova izuzetna prirodna vrednost. Zbog toga podržavamo apele Lige za ornitološku akciju i Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije prema nadležnim ustanovama da se što pre donese akt o zaštiti ovog područja i spreči nestanak staništa malog vranca koji već decenijama odoleva u samom gradskom jezgru”, izjavila je Sonja Bađura u ime WWF programa u Srbiji.

U Srbiji se gnezdi između 900 i 1.600 parova ove vrste i to uglavnom u Vojvodini. Za više od 10 godina, koliko Liga za ornitološku akciju prati male vrance u Beogradu, maksimalna brojnost zabeležena je u zimu 2007/2008. godine kada je izbrojano 6.750 jedinki. Ta brojka predstavlja skoro 10 odsto ukupne evropske populacije što govori o velikom značaju savskog priobalja u srcu glavnog grada za očuvanje biološke raznovrsnosti čiji značaj prevazilazi nacionalne granice. Rasprostranjenje ove vrste ograničeno je na jugoistočnu Evropu, Bliski istok i okolinu Kaspijskog i Crnog mora u zapadnoj Aziji.

Advertisements